ถกโสร่งพม่า ชาตินิยมผ่านผืนผ้า

by Pannika 9 มิถุนายน 2556 เวลา 08:26 น.
สัปดาห์ที่ผ่านมา งานใหญ่ที่สุดของอาเซียนก็คือการประชุม World Economic Forum ที่เมียนมาร์ culture corner จะพาคุณผู้ชมไปสำรวจวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์ที่สุดของเมียนมาร์ นั่นก็คือ "โสร่ง" นอกจากจะเป็นเครื่องแต่งกาย โสร่งยังกลายเป็นเครื่องมือสร้างความเป็นชาตินิยมของกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งในเมียนมาร์ด้วย เรื่องราวจะเป็นอย่างไร ไปชมกันเลยค่ะ
 
 
โสร่งอาจจะเป็นเครื่องแต่งกายที่เชยล้าสมัย และดูไม่ค่อยสุภาพนักสำหรับคนไทย แต่สำหรับชาวพม่า นี่เป็นเครื่องแต่งกายประจำชาติที่สวมใส่กันตั้งแต่บุคคลระดับประธานาธิบดีลงมาจนถึงพ่อค้าแม่ขายในตลาด
 
 
อันที่จริงแล้วโสร่งเป็นคำภาษามลายู เพี้ยนมาจาก "ซารัง" ที่แปลว่าผ้านุ่ง โสร่งหรือซารังนุ่งกันทั่วไปในหมู่ชาวมุสลิมแถบมลายู รวมถึงชาวอุษาคเนย์ตอนบนอย่างไทย กัมพูชา ลาว และเมียนมาร์ แต่สำหรับเมียนมาร์พิเศษตรงที่มีโสร่ง หรือที่ชาวพม่าเรียกว่า "ลองยี" เป็นเครื่องแต่งกายประจำชาติของทั้งผู้ชายและผู้หญิง สวมใส่กันอย่างแพร่หลายทั้งประเทศมาเป็นเวลายาวนานตั้งแต่เมื่อหลายร้อยปีก่อน จนถึงปัจจุบัน ในนครใหญ่ๆที่เป็นศูนย์กลางความเจริญ ก็ยังคงพบเห็นคนพม่ารุ่นใหม่นุ่งลองยีกันทั่วไปตามท้องถนน
 
 
ตัวอย่างที่ดีที่สุดของการใส่โสร่งในแทบทุกโอกาส ตั้งแต่วันลำลองหรือการออกงานรับแขกบ้านแขกเมือง ก็คือนายเต็ง เส่ง ประธานาธิบดีเมียนมาร์ ที่นุ่งโสร่งและรองเท้าแตะคีบแบบพม่าดั้งเดิม แม้แต่ในตอนรับแขกคนสำคัญอย่างประธานาธิบดีสหรัฐฯ ภาพนายเต็ง เส่ง นุ่งโสร่งและเสื้อป้ายแบบพื้นเมืองที่เรียกว่ากุยตั๋ง เป็นภาพที่ถูกเผยแพร่ไปทั่วโลกจนกลายเป็นสัญลักษณ์ของเมียนมาร์ไม่แพ้ภาพนางอองซาน ซูจีผู้นุ่งโสร่งและเสื้อแขนกระบอก เกล้ามวยทัดดอกไม้แบบสาวพม่าตลอดเวลาเช่นเดียวกัน
 
 
การนุ่งโสร่งไม่ได้เป็นแค่ธรรมเนียมการแต่งกายเท่านั้น ลึกลงไป รัฐบาลสนับสนุนให้คนพม่านุ่งโสร่งให้เหมือนกันทั้งประเทศก็เพื่อสร้างความเป็นเอกภาพและเป็นอันหนึ่งอันเดียวของคนในชาติ เนื่องจากเมียนมาร์เป็นประเทศที่เผชิญปัญหาความหลากหลายทางชาติพันธุ์และกลุ่มแบ่งแยกดินแดนมากที่สุดประเทศหนึ่งในโลก
 
 
และด้วยเหตุนี้เอง กลุ่มชาติพันธุ์ต่างๆจึงไม่ยอมนุ่งโสร่งพม่าง่ายๆ โดยเฉพาะกลุ่มใหญ่ที่มีอิทธิพลสูงอย่างชาวไทใหญ่ในรัฐฉาน แทนที่จะเห็นโสร่งเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวความเป็นอันหนึ่งอันเดียวในชาติแบบรัฐบาลกลาง ชาวไทใหญ่ถือว่าโสร่งเป็นสัญลักษณ์ของความเป็นชนชาติ "พม่า" และจะไม่ยอมสวมใส่โสร่งอย่างเด็ดขาด แต่จะใส่กางเกงขายาวกว้างแบบไทใหญ่แทน ส่วนผู้หญิงก็จะนุ่งผ้าถุงและใส่เสื้อแบบไทใหญ่เช่นกัน
 
 
อีกชนชาติหนึ่งที่มีวัฒนธรรมใกล้เคียงกับชาวพม่ามากที่สุด แต่ไม่ยอมตกอยู่ใต้นโยบายโสร่งรวมชาติของรัฐบาลกลางเช่นกัน ก็คือมอญ เดิมชาวมอญนุ่งผ้าโสร่งแบบเดียวกับชาวพม่า แต่เมื่อโสร่งกลายเป็นสัญลักษณ์แห่งการรวมชาติของรัฐบาลกลาง แกนนำนักวิชาการชาวมอญจึงคิดค้นเครื่องแต่งกายประจำชาติของมอญขึ้นมาใหม่ เพื่อให้แตกต่างจากพม่าอย่างชัดเจน จนในที่สุดก็ได้เป็นโสร่งสีแดงลายตารางสำหรับผู้ชาย และโสร่งแดงลายดอกพิกุลสำหรับผู้หญิง สวมใส่กับเสื้อสีขาว เป็นสัญลักษณ์แห่งความเป็นชาติมอญที่รู้กันในหมู่ชาวมอญทั้งในและนอกเมียนมาร์มาจนถึงปัจจุบัน
EMBED CODE :
Monday, Apr 21 2014
12:00 PM