ห้างสรรพสินค้าใหญ่ ทลายป้อมค่ายหัวเมือง

by วิรัตน์ แสงทองคำ 3 พฤษภาคม 2554 เวลา 16:00 น.

 

 

การคืบคลานของศูนย์การค้าจากรุงเทพฯ สู่หัวเมืองในต่างจังหวัดอย่างเป็นกระบวน  มีความหมายว้างและลึกกว่า การยึดครองพื้นที่ทั่วประเทศของเครือข่ายค้าปลีก ซึ่งทำสำเร็จมาแล้ว

 

 

 

 

เครือข่ายค้าปลีกขนาดใหญ่ โดยเฉพาะ Tesco Lotus(ด้วยความร่วมมือระหว่าซีพีกับ Tesco  แห่งสหราชอาณาจักร) และ 11-Eleven( ภายใต้เครือค้าปลีกของเครือซีพีที่ต้องจ่ายส่วนแบ่งให้กับSouthland corp.แห่งญี่ปุ่นในสิ่งที่เรียกว่า “ซื้อสิทธิประกอบกิจการค้าปลีก หรือ License ภายใต้ชื่อ 7-Eleven “) แผ่ขยายครอบคลุมพื้นที่ระดับ อำเภอและตำบลไปเรียบร้อยแล้ว    เครือข่ายเหล่านี้จำหน่ายสินค้าพื้นฐาน แม้ว่าจะมีสินค้าเกี่ยวกับไลฟ์สไตล์มากขึ้น แต่สังคมธุรกิจไทยถือเป็นค้าปลีกแบบใหม่ที่พอรับได้  ที่สำคัญถือเป็นการเผชิญหน้าและคุกคามต่อเครือข่ายโชว์ห่วยดั้งเดิมของไทย ซึ่งเป็นผู้ประกอบการรายย่อยที่กระจัดกระจายและไม่อำนาจต่อรอง   การเข้าสู่ตลาดนี้ในภูธรจึงเป็นไปไม่ยาก เช่นเดียวกับBigC ในเครือเซ็นทรัลกำลังเดินแผนขยายสาขาย่อยทั่วประเทศหลังจากผนึกกำลังด้วยการซื้อเครือข่าย Carrefour

 

ขณะที่ห้างสรรพสินค้าหรือศูนย์การค้า เป็นเรื่องที่แตกต่างออกไป   แม้ว่าความพยายามตัวสู่หัวเมืองมานาน แต่แผนดำเนินไปอย่างช้าๆในช่วง2-3ทศวรรษมานี้ เนื่องจากเผชิญแรงต้านพอสมควร แรงต้านมาจากเครือข่ายห้างสรรพสินค้าขนาดกลางในหัวเมือง ซึงเป้นของนักธุรกิจขนาดกลางและใหญ่ในท้องถิ่น  นักธุรกิจภูธรเหล่านี้มีเครือข่ายธุรกิจและพลังพอสมควร ในโมเดลเดิมทางเศรษฐกิจของสังคมไทย  ผู้ประกอบการธุรกิจรายใหญ่ในภูธรล้วนเป็นเครือข่ายของธุรกิจในส่วนกลาง  หรือเรียกว่า”นายหน้า”หรือ”ผู้แทนการค้า”โดยเฉพาะในธุรกิจนี้ ถือว่าเป็นลูกค้าของเครือข่ายห้างสรรพสินค้าจากกรุงเทพฯ   การรุกของห้างสรรพสินค้าสู่หัวเมือง ถือความขัดแย้งทางประโยชน์ และทำลายเครือข่ายหรือความสัมพันธ์เดิม ความพยายามประนีประนอมจึงเกิดขึ้นบางระดับเสมอมา

 

แต่จากนี้ไป ดูเหมือนจะไม่เป็นเช่นนั้นอีกแล้ว  อาจเป็นไปได้ว่ามีสาเหตุสำคัญมาจากทั้งสองด้าน

 

ด้านห้างสรรพสินค้าค้าภูธร ถือว่าที่ผ่านมาเติบโตอย่างจำกัด ภายใต้เครือข่ายสินค้าที่ต้องพึงพิงจากกรุงเทพฯ   ห้างสรรพสินค้าภูธรจึงไม่สามารถตอบสนองไลฟ์สไตล์ของคนหัวเมืองและชนบทที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ในพยายามวิ่งตามกระแสแฟชั่น รสนิยมของคนกรุงเทพฯอย่างกระชั้นชิดมากขึ้น   ขณะที่ด้านเครือข่ายห้างสรรสินค้าเมืองหลวงไดผ่านการต่อสู้แข่งขันกันอย่างเต็มทีในพื้นที่เขตเมืองหลวงมาแล้ว  ภายใต้การดำเนินธุรกิจที่ยากลำบากขึ้น และต้นทุนสูงขึ้น  เมื่อมองเห็นโอกาสในหัวเมือง  ความต้องการของผู้บริโภคที่มีมากขึ้น  จึงถือเป็นโอกาสทางธุรกิจใหม่ที่กว้างขวางขึ้นด้วย

 

ความเคลื่อนไหวของเครือข่ายกลุ่มเซ็นทรัล ด้วยการประกาศแผนการธุรกิจสู่หัวเมืองมากขึ้น  พร้อมด้วยมีแผนการอย่างจริงจังและต่อเนือง   ถือเป็นสัญลักษณ์และดัชนีของความพยายามสู่ทิศทางใหม่อย่างจำต้องได้

 

ความพยายามของห้างเซ็นทรัลในการเปิดสาขาในต่างจังหวัด ดำเนินไปด้วยความยากลำบากด้วยแรงต้นของห้างภูธรเมื่อกว่า 2ทศวรรษที่แล้ว เป็นเรื่องที่น่าจดจำ อย่างไรก็ตาม ต่อมาความพยายามนั้นบรรลุครั้งแรกที่เชียงใหม่   ตามแผนการขยายเครือข่ายเซ็นทรัลในหัวเมือง จากเชียงใหม่ หาดใหญ่ และภูเก็ต   ทั้งนี้อยู่ภายใต้แนวทางการเติบโตของเมืองท่องเที่ยว ลูกค้ารายหลักของล้วนเป็นนักท่องเที่ยวมาจากเมืองหลวง ซึ่งส่วนใหญ่ เป็นลูกค้าของเซ็นทรัลอยู่แล้ว

 

ความพยายามอีกด้านของห้างเซ็นทรัล เกิดขึ้นเมื่อเข้าซื้อกิจห้างโรบินสัน ซึ่งเป็นห้างสรรพสินค้าอิสระ มีสาขาอยู่ในจังหวัดใหญ่อยู่บ้างในก่อนราวปี 2522-2538 แผนการรุกต่างจังหวัดครั้งใหญ่มาพร้อมกับการมองโลกในแง่ดี ตามแผนการเชิงรุกของธุรกิจสมัยใหม่ในปี 2538ด้วยการเข้าซื้อหรือร่วมมือกับเครือข่ายห้างภูธร   แผนการนั้นดำเนินได้เพียงสั้นๆ ต้องเผชิญปัญหาวิกฤติการณ์ในปี 2540แผนจึงสะดุด และหยุดชะงักอย่างยาวนานทีเดียว

 

เครือเซ็นทรัลเริ่มแผนการบุกต่างจังหวัดอีกครั้งเมื่อ 2-3 ปีมานี้เอง ที่น่าสนใจมากขึ้น เครือเซ็นทรัลขยายเครือข่ายสู่ต่างจังหวัดขนาดใหญ่ที่มิใช่เมืองท่องเที่ยวตามแนวทางเดิมเท่านั้น และที่สำคัญเป็นการขยายเครือข่ายไม่เพียงเปิดห้างเซ็นทรัลหรือโรบินสันในโมเดลเดิม หากเป็นการยกระดับเป็นศูนย์การค้าขนาดใหญ่ สร้างผลสะเทือนอย่างกว้างขวางต่อชุมชน ในอีกมิติหนึ่งสร้างสัญลักษณ์อันโดดเด่นในเชิงธุรกิจหรือสร้างกระแสทางการตลาด

 

นั่นคือที่มาของ  Central Festival     Central Plaza และ Robinson Lifestyle Center   เป็นที่สถานที่เป็น Landmark ของชุมชน ขณะเดียวก็เป็นแบรนด์ชนิดหนึ่งที่ดูเหมือนจะสับสนกับชื่อห้างเดิม   แต่สร้างผลสะเทือนเชิงการตลาดมากกว่าห้างเดี่ยวในโมเดลเดิม

 

Central Festival และ   Central Plaza ดำเนินการด้วยบริษัทเซ็นทรัลพัฒนาในฐานะผู้ประกอบการพัฒนาที่ดิน และศูนย์การค้าในเครือเซ็นทรัล  เป็นบริษัทในตลาดหุ้น สามารถระดมทุนก้อนใหญ่ได้  Central Festival ศูนย์การค้าในเมืองใหญ่ หรือเมืองท่องเที่ยว โดยมี Central Department Storeเป็นฐานสำคัญ นอกจากนั้นประกอบด้วยร้านค้าแบรนด์ต่างประเทศหรือแบรนด์ดังในตลาดบนของกรุงเทพฯ ได้พาเหรดมาอยู่ในที่เดียวกันกลาย เป็นแม่เหล็กชิ้นใหญ่    Central Plaza ศูนย์การค้าซึ่งมักมี Robinson Department Storeตั้งอยู่ด้วยเน้นในหัวเมืองขนาดกลาง  ในระยะสั้นและจากนี้ไป มีแผนการเชิงรุกมากขึ้น   ส่วน Robinson Lifestyle Center เป็นห้างสรรพสินค้าของ Robinson Department Store   กิจการอีกแห่งของเครือเซ็นทรัล ซึ่งอยู่ในตลสาดหุ้นเช่นเดียวกัน หลังจากพ้นมรสุมเรื่องหนี้สิน  ได้สร้างโมเดลศูนย์การค้าขนาดเล็ก โดยมีเป้าหมายตั้งอยู่ในหัวเมืองขนาดเล็ก เริ่มต้นครั้งแรกที่จังหวัดตรัง และจากนี้จะเปิดพื้นที่ระดับรองมากขึ้น

 

ปรากฏการณ์ข้างเคียงกับความพยายามของกลุ่มเซ็นทรัลในการบุกทะลวงพื้นที่ภูธร คือความพยายามเข้าถึงตลาดภูธรของเจ้าของสินค้าแบรนด์เนมอื่น  ในการเข้าถึงตลาดผู้บริโภคโดยตรง จะโดยบังเอิญหรือไม่ก็ตาม ในที่สุดเข้าสู่พื้นทีเดียวกัน  นั่นคือเครือข่ายของ Pena House(ในนาม Premium Outlet) และ Fly now( FN Factory Outlet)   ทั้งสองเป็นผู้ผลิตสินค้าแฟชั่นที่เคยครอบครองตลาดเมืองหลวง ทั้งในฐานะผู้ผลิตสินค้าไทยแต่มีแบรนด์เนมทำให้คนเข้าใจว่าเป็นของนอก และเป็นผู้ถือสิทธิ์แบรนด์เนมระดับโลกมาผลิตและจำหน่ายในประเทศไทย แต่เดิมทั้งสองจำหน่ายสินค้าผ่านเครือข่ายห้างสรรพสินค้าใหญ่ในเมืองหลวง  บางระดับส่งต่อไปยังห้างสรรพสินค้าระดับกลางในภูธร    ต่อมาพัฒนาเป็นร้านขนาดเล็ก ชื่อตามแบรนด์เนมที่ผู้คนรู้จักในศูนย์การค้า รวมทั้งของเครือเซ็นทรัลด้วย

 

เมื่อภูมิศาสตร์ทางธุรกิจมีการเปลี่ยนแปลงไปพอสมควร ความพยายามเข้าถึงผู้บริโภคโดยตรงมีความหมายมากขึ้น ในเชิงภูมิศาสตร์และขยายผู้บริโภคอย่างกว่ามากขึ้น แนวคิดFactory Outletในตะวันตกถูกมาใช้ในฐานะเปิดตลาดใหม่ มีพื้นที่กว้างขวางและไม่เคยมีใครครอบครองมาก่อน ในพื้นที่ที่มีการลงทุนในการก่อสร้างถูกกว่าเมืองหลวง   และเข้าถึงพื้นที่ใหม่ของผู้บริโภครุ่นใหม่เติบโตมาพร้อมพัฒนาใหม่ในภูมิภาค

 

ผมหวังว่านี้คือจุดเริ่มต้นของปรากฏการณ์และกระบวนการแลกเปลี่ยน ระหว่างเมือง หัวเมือง และชุมชนทั้งประเทศ ในบริบทที่มีโอกาสอย่างกว้างขวางทั้งสองด้าน เช่นเดียวกับชุมชนหัวเมืองและชนบท กำลังพัฒนาตนเองเข้าสู่กระบวนการแลกเปลี่ยนที่สมเหตุสมผลขึ้น  แม้ว่าตอนนี้ดูเหมือนเมืองกำลังคืบคลาน กลืนบางมิติของชนบทไปมากแล้ว        

 

ที่สำคัญ เป็นภาพสะท้อนการประเมินครั้งใหญ่ครั้งใหม่ของสังคมธุรกิจไทยในความหมายกว้างขึ้น  ต่อการเปลี่ยนแปลงของหัวเมืองและชนบทไทยในระดับที่ลึกขึ้นกว่าที่เคยเข้าใจ

 

 

เรื่องเกี่ยวเนื่อง

VoiceTV

BIG C กู้ 3.85หมื่นลบ. ซื้อคาร์ฟูร์-ขยายสาขา  http://news.voicetv.co.th/business/1680.html

บิ๊กซีทุ่มงบ 3,000 ล้าน ขยายสาขาทั่วประเทศhttp://news.voicetv.co.th/business/9392.html

 

viratts.wordpress.com

เซ็นทรัลกับสังคมสมัยใหม่  http://viratts.wordpress.com/2010/03/12/modern-sociaty/

ผู้นำเครือข่ายค้าปลีกแนวราบ http://viratts.wordpress.com/2010/03/12/central-crc/

เซ็นทรัลลาดพร้าวhttp://viratts.wordpress.com/2010/03/06/central-lp/

ตำนานห้างเซ็นทรัลจากนี่เตียงถึงสัมฤทธิ์ จิราธิวัฒน์  http://viratts.wordpress.com/2010/03/06/central-history/

เรื่องของCarrefour   http://viratts.wordpress.com/2010/09/26/carrefour/

RELATED CONTENT

อาการแบบไหนควรรีบพบจิตแพทย์
อาการแบบไหนควรรีบพบจิตแพทย์
หากท่านมีพฤติกรรมที่เข้าข่าย ดังต่อไปนี้ ควรรีบไปพบจิตแพทย์ เพราะพฤติกรรมเหล่านี้อาจเป็นสาเหตุของอาการทางโรคจิต…
6 เรื่องเข้าใจผิดที่อาจทำให้ป่วยหนัก
6 เรื่องเข้าใจผิดที่อาจทำให้ป่วยหนัก
เมื่อร่างกายส่งสัญญาณเตือนว่าเกิดอาการผิดปกติต่างๆ อย่าคิดว่าอาการเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องสำคัญ…
บำรุงผิวสวยด้วยมะเขือเทศ
บำรุงผิวสวยด้วยมะเขือเทศ
มะเขือเทศประกอบด้วยวิตามินหลายชนิด และอุดมไปด้วยแร่ธาตุที่สำคัญต่อร่างกาย…
ทำอย่างไรไม่ให้ผมหงอกก่อนวัย
ทำอย่างไรไม่ให้ผมหงอกก่อนวัย
ปัจจุบันปัจจัยแวดล้อมหลายอย่างส่งผลกระทบทำให้เกิดปัญหาผมหงอกก่อนวัยอันควร…
ลดปัญหาผมหลุดร่วงได้ด้วยอาหาร
ลดปัญหาผมหลุดร่วงได้ด้วยอาหาร
อาหารที่ทานแล้วช่วยบำรุงเส้นผม ทำให้รากผมแข็งแรง ลดการหลุดร่วงของเส้นผม…
อย่าทำร้ายผม ! หยุดพฤติกรรมทำร้ายเส้นผมกันเถอะ
อย่าทำร้ายผม ! หยุดพฤติกรรมทำร้ายเส้นผมกันเถอะ
มนุษย์แต่ละคนมีลักษณะเส้นผมที่แตกต่างกัน การบำรุงรักษาจึงแตกต่างกัน…
บริหารร่างกายแก้ปวดเมื่อยยามนั่งนานๆ
บริหารร่างกายแก้ปวดเมื่อยยามนั่งนานๆ
ผู้ที่ต้องนั่งทำงานเป็นเวลานานๆ ย่อมอาจเกิดอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย…
สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าคุณกำลังขาดโปรตีน
สัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าคุณกำลังขาดโปรตีน
เมื่อร่างกายขาดโปรตีนจะทำให้การทำงานของส่วนต่างๆ ในร่างกายด้อยประสิทธิภาพลง…

NEWS PROGRAMMES

VOICE NEWS

video
มองภาพอนาคตกรุงเทพฯ ปี 2575
เครือข่ายออกแบบและพัฒนาเมือง ฉายภาพอนาคตกรุงเทพในอีก 17 ปีข้างหน้า ที่อยู่อาศัยและสำนักงานแนวตั้ง จะมีมากกว่าเดิม

VARIETY PROGRAMMES

SMART CEO

video
กฤศธนัช ทำนาค แห่ง Kingdom Come จากของเล่น สู่ธุรกิจของสะสม
จากบริษัทที่ดำเนินงานอยู่ในวงการ “ของเล่น” มากว่า 15 ปี สู่การเป็นหนึ่งในผู้นำของธุรกิจ “ของสะสม” ในประเทศไทย กฤศธนัช ทำนาค คือผู้อยู่เบื้องหลังความสำเร็จและก้าวต่อไปของ Kingdom Come

ENTERTAINMENT

video
'เทย์เลอร์ สวิฟต์' จดเครื่องหมายการค้าคำฮิตในเพลง
นักร้องสาวชื่อดังอย่างเทย์เลอร์ สวิฟต์ จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าคำฮิตที่อยู่ในเพลงดังจากอัลบั้ม "1989"
TOP
NOW :