รศ.130 ปฐมปฎิวัติแห่งสยาม

by Watsana 23 มิถุนายน 2555 เวลา 17:56 น.

เหตุการณ์ตามคำพูด นี้ ซึ่งมาจากภาพยนตร์เรื่อง 1911  เกิดขึ้นแล้ว  ในแผ่นดินจีน เมื่อ ปี 2454  นำมาซึ่งการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากราชาธิปไตยสู่สาธารณรัฐ โดยเหตุการณ์ในขณะนั้น ราชวงศ์ชิง สละราชสมบัติ   หลังเกิดกระแสการปฎิวัติประเทศ  ในทุกหย่อมหญ้า โดยผู้นำอย่างนายซุนยัดเซน   ถือเป็นจุดสิ้นสุดของการปกครองโดยราชาธิปไตย ที่ยาวนานถึง 2,000 ปี

 


และ 1 ปีถัดมา  เหตุการณ์ทำนองนี้ นั่นคือการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ไปเป็นระบอบประชาธิปไตย เกือบจะเกิดขึ้นในประเทศไทย   ด้วยการปฎิวัติครั้งแรกแห่งสยาม ของคณะพรรค ร.ศ.130 

บทความเรื่อง  " จากคณะ ร.ศ. 130 ถึงคณะราษฎร ความเป็นมาของความคิด ประชาธิปไตย ในประเทศไทย " ของอาจารย์ณัฐพล ใจจริง  เล่าว่า คณะพรรค ร.ศ.130  ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 13 มกราคม 2455  โดยมีผู้ร่วมประชุมก่อตั้ง 7 คน ในครั้งนั้นพวกเขากำหนดสัญลักษณ์ลับ เป็นธงที่มีตัวอักษรว่า "เสียชีพดีกว่าเสียชาติ"  และร่วมกันถกเถียงถึงระบอบการปกครองใหม่ โดยยกขึ้นมา 3 แบบคือ แอ๊บโซลูดมอนากี  คือกษัตริย์อยู่เหนือกฎหมาย  ลิมิเต็ดมอนากี คือ กษัตริย์อยู่ใต้กฎหมาย เหมือนในอังกฤษและญี่ปุ่น  ระบอบสุดท้ายคือ สาธารณรัฐ ที่ยกเลิกระบอบกษัตริย์อย่างจีน

 

ที่ประชุมของคณะพรรคร.ศ. 130 สรุปกันว่า การปกครองใหม่ของไทย จะเป็นประชาธิปไตย โดยมีหนึ่งในเหตุผลคือ

" ไม่ต้องการให้เกิดความชอกช้ำมากเกินไป   ฝ่ายที่ถูกชิงอำนาจก็จะไม่เคียดแค้นถึงกับทำตัวเป็นศัตรูอยู่ตลาดกาล" 

และพวกเขาก็กำหนดวันปฎิวัติ คือวันถือน้ำพิพัฒน์สัตยา ในวันที่ 1 เมษายน 2455   เป็นวันก่อการ

แต่ หน้าประวัติศาสตร์ ไม่มีโอกาสได้บันทึกเหตุการณ์ในครั้งนั้น   เนื่องจาก 1 เดือนหลังการประชุม   คือในช่วงเดือนกุมภาพันธ์  พ.อ.พระยากำแพงราม (แต้ม  คงอยู่) ทรยศ  คณะพรรคร.ศ. 130  นำข้อมูลไปแจ้งกับรัฐบาล จนพวกเขาถูกจับกุม ซึ่งส่วนใหญ่ถูกจำคุกนาน 12 ปี  มีบางคนฆ่าตัวตาย และบางคนต้องตายในคุก  ส่วนผู้ทรยศได้รับทุนจากรัฐบาลให้ไปศึกษาต่อด้านการทหารในประเทศฝรั่งเศส

การปฎิวัติที่ล้มเหลว  กลับไม่สูญเปล่า  เพราะมันคือเชื้อไฟแห่งการปฎิวัติของคณะราษฎร ในปี 2475 หรือ 20 ปีต่อมา


เหตุ การณ์ปฎิวัติโค่นล้มราชวงศ์ชิง และการปฎิวัติของคณะพรรค ร.ศ.130 กลายเป็นแรงบันดาลใจให้กับคนหนุ่มสาวหัวก้าวหน้าของไทยในยุคต่อมา หนังสือลัทธิตรัยราษฎร์ ที่จัดพิมพ์ขึ้นในช่วงนั้น  เป็นส่วนหนึ่งของการเผยแพร่แนวคิดการปกครองระบอบใหม่ ที่ช่วยกระพือแนวคิดเสรีภาพ เสมอภาค และภราดรภาพ ให้ขยายวงกว้างมากขึ้น  

จน วันหนึ่ง นายปรีดี พนมยงค์ ผู้นำการก่อการปฎิวัติกลับจากต่างประเทศ เขาได้พบกับร.ต.เนตร อดีตแกนนำ ร.ศ.130 และหลังการพูดคุยเขาระบุว่า จะนำบทเรียนความผิดพลาดของร.ศ.130 ไปศึกษา  และหลังการปฎิวัติวันที่ 24 มิถุนายน 2475 ช่วงบ่ายวันนั้น นายปรีดี พนมยงค์ ได้พบกับคณะพรรคร.ศ.130 อีกครั้ง พร้อมกับพูดว่า  "พวกผมถือว่า การปฎิวัติครั้งนี้  เป็นการกระทำที่ต่อเนื่องกันมา จากการกระทำเมื่อร.ศ.130 จึงขอเรียก คณะร.ศ. 130 ว่า พวกพี่ ๆ ต่อไป

EMBED CODE :
Tuesday, Jul 29 2014