NEWS

กางลายแทง 'สตรีทฟู้ดบางลำพู' รุ่มรวยคุณค่าที่ข้างทาง

by ชยากรณ์ กำโชค 19 พฤษภาคม 2560 เวลา 15:43 น.

37 ร้านอาหารข้างทางในย่านบางลำพู ถูกคัดสรรโดยนักศึกษาสาขาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ให้เป็นอาหารที่รุ่มรวยคุณค่าทางวัฒนธรรม ไม่เพียงเฉพาะความอร่อยและสูตรที่เก่าแก่ หากความผูกพันระหว่างคนซื้อ-คนขาย และการปรับวิถีชีวิตข้างทางเพื่อความอยู่รอด ก็เป็นคุณค่าที่ยากจะลบทิ้งออกไปจากย่านไม่แพ้กัน

 

“ขายมาประมาณเกือบ 40 ปีแล้ว หกโมงเช้าก็ต้องหุงข้าว หุงข้าวนึ่งข้าว 3 ชั่วโมง กวนปลาใช้เวลา 4 ชั่วโมงต่อกระทะ”
“คุณย่าเขาเป็นคนขายนะคะ บ้านเขาอยู่วัดดีบางขุนพรหม แต่ก่อนทำงานในวัง ขายข้าวตังเรื่อยมา หาบเรื่อยมา”
“ลูกค้าแถวนี้ต่างชาติเยอะ ทีแรกเขาก็มองป้าละเลง ละเลงหมุน มองแล้วซื้อทาน อยากลองเล่นดู หัวเราะชอบใจ”
“ตีสามต้องตื่นแล้ว เราเตรียมของรับลูกค้า ลูกค้ามีหลายกลุ่ม กลุ่มแรกหาของใส่บาตร อีกกลุ่มหาอาหารเช้า ”

 

เรื่องราวจากปากพ่อค้าแม่ขายร้านอาหารข้างทางย่านบางลำพู เช่น ร้านข้าวแช่ ข้าวตังหน้าตั้ง ขนมเบื้องโบราณ และร้านข้าวเหนียวปิ้ง ภายในวีดิโอความยาวประมาณ 10 นาที  ที่สะท้อนความทุ่มเทและความผูกพันอันยิ่งใหญ่ในอาชีพ ที่ซ่อนอยู่ในร้านหาบเร่หรือรถเข็นคันเล็กๆ

 

Banglamphu : Banglamphu Street Kitchen Sroty เป็นโครงการของนักศึกษาระดับปริญญาโทและเอก สาขาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ทั้งหมด 7 คน ที่ใช้เวลารวม 8 สัปดาห์ ลงพื้นที่ศึกษาคุณค่าเกี่ยวกับ "อาหาร" ภายในย่านบางลำพู ซึ่งเคยมีกระแสข่าวก่อนหน้านี้ว่า บรรดาร้านค้าหาบเร่แผงลอยย่านบางลำพูจะโดน "จัดระเบียบ" เช่นเดียวกับร้านข้างทางในหลายพื้นที่

 

ส่วนหนึ่งของผลงานจากการลงพื้นที่ย่านบางลำพู พวกเขาได้แผนผัง หรือ "ลายแทงอาหารบางลำพู" ที่ผ่านการคัดสรร 37 ร้าน
 

"ลายแทงอาหารบางลำพู" จากโครงการ Barefood : Banglamphu Street Kitchen Story

 

อร่อย / มีเรื่องเล่า / แตกต่าง / สะท้อนวิถีชีวิต คือปัจจัยคร่าวๆ ที่ทีมงานใช้คัดสรรร้านอาหารข้างทางที่ทรงคุณค่า

 

"อาหารที่นี่ ไม่ใช่อาหารข้างทางที่มักง่าย มันยังมีความอร่อยอันดับหนึ่ง อันดับสองคือมีความดั้งเดิม มันมีกลิ่นวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ความดั้งเดิม ซึ่งหาทานที่อื่นไม่ได้ เช่น ไส้กรอกปลาแนม  ขนมเบื้องโบราณ ข้าวแช่สูตรต่างๆ  รวมถึงอาหารที่มันดูไทยๆ ดูแปลกๆ ไปหาที่อื่นก็หาทานไม่ได้ มันอร่อยในเชิงวัฒนธรรม ประเพนีนิดนึง ดั้งเดิมหน่อยๆ....กับอีกประเภทคืออาหารอร่อยแบบร่วมสมัย ไม่ได้สูตรในวังอะไรหรอกนะ เช่น โห.. แกงเขียวหวานไก่ อร่อยมากเลย แบบว่าน้ำพริกปลาร้าสับ น้ำพริกกุ้งเสียบ ซึ่งไม่ได้มีคุณค่าในเชิงประวัติศาสตร์ชาติ แต่ว่ามันอร่อย และขายไม่แพง 10 บาท 30 บาท 40 บาท คนเดินผ่านไปผ่านมา ก็สามารถเจออาหารที่ตั้งใจทำ พิถีพิถันในการทำ" คือคำพูดของ ผศ.ดร.สุพิชชา โตวิวิชญ์ อาจารย์เจ้าของโครงการ ผู้โยนไอเดีย "บางลำพู" ให้ลูกศิษย์

 

นอกจาก "ลายแทงอาหารบางลำพู" ทีมงานนักศึกษายังจัดทำสื่อที่แสดงรายละเอียดของอาหารในย่าน อย่างน่าสนใจ ทรงวาด สุขเมืองมา นักศึกษาปริญญาเอกสาขาสถาปัตยกรรมพื้นถิ่น บอกว่า ทีมงานกคนทำด้วยความตั้งใจ เพราะต้องการถ่ายทอดความละเอียดละไมและคุณค่าของอาหาร เพื่อให้คนที่ไม่เคยเดินทางมาสัมผัส เข้าใจได้อย่างชัดเจน

 

"อาหารหนึ่งสำรับ การนำเสนอของแม่ค้า คนในพื้นที่ บางครั้งไม่ต้องสมบูรณ์ เพราะวิถีชีวิตริมทาง เราไม่ได้เอาไปเทียบกับมาตรฐานพวกนั้น สิ่งทีได้คือเสน่ห์ เสน่ห์จากการพูดคุยกับแม่ค้า เสน่ห์จากการมีชีวิตที่ผุกพันกัน เราได้คุยกับลุกค้าประจำ เขาบอกเสมอว่า กินตั้งแต่เด็กๆ บางคนกินมา 20 ปี มากี่ครั้งก็ต้องไปแวะ นั้นคือสิ่งที่เชื่อมโยง มันคือความผูกพัน เสน่ห์ ความคุ้นเคย ความอร่อย"

 

ตัวอย่างสื่ออธิบายรายละเอียดอาหาร / ราคา / ที่มา หรือแม้แต่วิธีการรับประทาน

ผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดได้จาก Barefood : Banglamphu Street Kitchen Story

 

นอกจากคุณค่าด้านความดั้งเดิม ปัจจัยที่ทำให้ "สตรีทฟู้ดบางลำพู" ได้รับความสนใจจาก "ทีมงานแบฟู้ด" คือคุณค่าด้านวิถีชีวิต ที่ต้องปรับตัวจากการใช้พื้นที่สาธารณะ เช่น ร้านข้าวแกงคุณพเยาว์ ซึ่งขายข้าวแกงราคาประหยัด รสชาติอร่อย บนทางเท้าสาธารณะ แต่ในขณะเดียวกัน ทีมงานก็เห็นความพยายามปรับตัวของผู้ขาย ด้วยการลดทอนรายละเอียดที่ไม่จำเป็น เช่น โต๊ะ หรือแม้กระทั่ง ส้อม เพื่อลดการใช้พื้นที่ทางเท้า ซึ่งปัจจัยดังกล่าวทำให้ทีมอาจารย์และนักศึกษา เชื่อว่า พ่อค้าแม่ขายพยายามออกแบบวิธีการเพื่อไม่ให้ตัวเองเบียดเบียนสาธารณะอยู่เสมอ ซึ่งเป็นเสน่ห์หนึ่งของระบบที่ไม่เป็นทางการของเมือง (Informality)

 

ไม่มีโต๊ะ-ไม่มีส้อม ร้านข้าวแกงคุณพเยาว์ ถ.พระสุเมรุ ซึ่งอยู่ในลายแทงลำดับที่ 36

"เราชอบอยู่ในเมืองที่อยู่ในชีวิตชีวา และเป็นชีวิตชีวาที่ไม่ได้มาจากการถูกบังคับ ชีวิตชีวามาจากความเป็นอิสระ ในการทำอะไรโดยไม่ลิดรอนสิทธิเสรีภาพคนอื่น แต่ความจริงต้องมอง Informality เป็นต้นทุนของเมือง ต้องมองมากกว่าเป็นผู้ร้าย แต่มันต้องถุกจัดการ เพราะถ้าไม่ถูกจัดการ Informality จะกลายเป็น Chaotic (ความโกลาหล)” ผศ.ดร.สุพิชชา

 

ทีมงานย้ำว่าเป้าหมายสำคัญของโครงการไม่ใช่การหาวิธีการแก้ไขปัญหาจากการจัดระเบียบทางเท้า ซึ่งมีกระแสข่าวอยู่เสมอว่า ย่านบางลำพูอาจถูกดำเนินการในอนาคต สอดคล้องกับแผนการพัฒนาสตรีตฟู้ดของ กทม. ที่คงเหลือไว้เฉพาะเยาวราชและข้าวสาร แต่เป้าหมายสำคัญของโครงการแบฟู้ดคือการสะท้อนเสียงเล็กๆของผู้ค้า ตลอดจนสร้างเวทีพูดคุยของหลายภาคส่วน เพื่อออกแบบแนวทางการแก้ไขปัญหา

 

"อาหารบางลำพูไม่ได้เป็นสิ่งเกะกะ รกรุงรัง มักง่ายเสียทีเดียว เรื่องการเบียดเบียนพื้นที่สาธารณะเป็นสิ่งที่ต้องพุดคุย ว่าทำยังไงไม่ให้เบียดเบียนกันมากกว่านี้ แต่ที่นี่มีต้นทุนที่สูง มันไม่ใช่ตัวร้ายที่ลบไป แล้วโลกดีเลย พระเอกดีใจ ถ้าลบซิ น่าเป็นห่วงนะ พระเอกหรือประเทศเนี่ย จะอยู่ยังไง เป็นสิ่งที่มีค่า และมีต้นทุนทางสังคมมากขนาดนี้" ผศ.ดร.สุพิชชา

 

"ถ้าเรามองปัญหาให้เป็นปัญหาที่แก้ไขได้ เราอาจไม่ต้องทำอะไรที่ใหญ่เกินไป บางครั้งปัญหาอยู่ตรงไหนแก้ให้ตรงจุดแค่นั้นเอง แล้วภาครัฐควรสำรวจวิถีชีวิต เพราะวิถีชีวิตไม่ได้วัดค่าด้วยตัวเงิน ต้องลงมาคุยมาทำความเข้าใจ" ทรงวาด นักศึกษา ป.เอก

 

สำหรับใครที่สนใจตามรอย "ลายแทงอาหารบางลำพู" เพื่อศึกษาคุณค่าหลากหลายมิติของอาหารย่านเมืองเก่า สามารถติดตามรายละเอียดได้เพิ่มเติมก่อน ทางเฟซบุ๊ก Barefood : Banglamphu Street Kitchen Story ทั้งนี้ ทีมงานได้จัดนิทรรศการในสถานที่จริงอีกด้วย ผู้สนใจสามารถเดินทางไปชม และร่วมแสดงความคิดเห็นต่อย่านบางลำพูได้ที่ "พิพิธบางลำพู" ถ.พระสุเมรุ ตั้งแต่วันนี้ - 25 พฤษภาคม เป็นต้นไป

EMBED CODE :

MORE FROM THAILAND

'บอย ยูนิตี้' ยื่นเอกสารเพิ่มเติม หลังฟ้อง อธ.ดีเอสไอปฏิบัติหน้าที่มิชอบ
'บอย ยูนิตี้' ยื่นเอกสารเพิ่มเติม หลังฟ้อง อธ.ดีเอสไอปฏิบัติหน้าที่มิชอบ
'บอย ยูนิตี้' ยื่นเอกสารเพิ่มเติมศาลอาญาทุจริตอีกรอบ หลังฟ้อง อธิบดีดีเอสไอ-ลูกน้อง…
ส่อวุ่น!'ศรีสุวรรณ' ยื่นศาล รธน.ตีความกม.พรรคการเมือง เอื้อต่างด้าวเป็นผู้บริหารพรรคได้
ส่อวุ่น!'ศรีสุวรรณ' ยื่นศาล รธน.ตีความกม.พรรคการเมือง เอื้อต่างด้าวเป็นผู้บริหารพรรคได้
'ศรีสุวรรณ' ร้องศาลรัฐธรรมนูญตีความกม.พรรคการเมืองห่วงเอื้อเปิดช่องให้ต่างด้าวเข้ามาเป็นสมาชิก…
พื้นที่ตอนบนมีฝนตกน้อยลง ส่งผลให้ระดับน้ำเจ้าพระยาลดต่ำลงด้วย 
พื้นที่ตอนบนมีฝนตกน้อยลง ส่งผลให้ระดับน้ำเจ้าพระยาลดต่ำลงด้วย 
กรมชลประทานเพิ่มการระบายน้ำจาก 4 เขื่อนหลักเป็น 30.45 ล้านลูกบาศก์เมตร หลังปริมาณฝนที่ตกน้อยลงในพื้นที่ตอนบน…
7 ประเทศอาเซียน เห็นชอบปรับปรุงการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์
7 ประเทศอาเซียน เห็นชอบปรับปรุงการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์
อาเซียน 7 ประเทศ เห็นชอบปรับปรุงการจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ เสริมสร้างความตระหนักแก่สาธารณชน…
สธ.ชวนคู่รักร่วมกิจกรรมตรวจเอชไอวี - โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
สธ.ชวนคู่รักร่วมกิจกรรมตรวจเอชไอวี - โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
สธ. รณรงค์ตรวจเอชไอวี “1 กรกฎาคม VCT Day” ชวนคู่รักร่วมกิจกรรม “รักคู่ ตรวจพร้อมคู่…
สนช.ทำงาน 4 ปี ประหยัดงบฯกว่าพันล้าน ชงตัดงบทัวร์นอก ส.ส.-ส.ว.
สนช.ทำงาน 4 ปี ประหยัดงบฯกว่าพันล้าน ชงตัดงบทัวร์นอก ส.ส.-ส.ว.
คณะกรรมาธิการด้านการเมือง สปท. เสนอยกเลิกงบดูงานต่างประเทศของ ส.ส.และ ส.ว.…
เสนอ 'ประธานรัฐสภา' ไม่ต้องมาจากเสียงข้างมาก เพื่อความเป็นกลาง
เสนอ 'ประธานรัฐสภา' ไม่ต้องมาจากเสียงข้างมาก เพื่อความเป็นกลาง
คณะกรรมาธิการขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง เสนอให้ประธานสภาฯ…
'สมชัย' ยัน 'ไพรมารี่โหวต' ลบคำสบประมาท เอาเสาไฟฟ้าลงเลือกตั้งก็ได้
'สมชัย' ยัน 'ไพรมารี่โหวต' ลบคำสบประมาท เอาเสาไฟฟ้าลงเลือกตั้งก็ได้
กกต.เผยยังไม่พบข้อขัด รธน. กฎหมายพรรคการเมือง ย้อนถามพรรคใหญ่ค้านไพรมารี่โหวตทั้งที่ได้เปรียบ…
TOP
NOW :