NEWS

'สงครามแย่งน้ำ' อนาคตของอาเซียน?

by พรรณิการ์ วานิช 24 มีนาคม 2559 เวลา 17:34 น.

สงครามแย่งน้ำ เป็นสิ่งที่อยู่ห่างไกลจากความเข้าใจของคนไทยส่วนใหญ่ ฟังดูเหมือนเรื่องในหนังฮอลลีวูดสไตล์สวันสิ้นโลก หรือภูมิภาคแห้งแล้งอย่างแอฟริกาและตะวันออกกลาง แต่สิ่งนี้อาจกำลังจะเกิดขึ้นในอาเซียน

สุวรรณภูมิ คือดินแดนที่ได้ชื่อว่าเป็นครัวโลก เป็นแหล่งปลูกข้าว ยางพารา และอ้อยที่สำคัญ แต่ภาพลักษณ์ความอุดมสมบูรณ์ของชาติอาเซียนตอนบน โดยเฉพาะในแถบลุ่มน้ำโขง กลับถูกทำลายลงอย่างสิ้นเชิงในวิกฤตเอลนีญโย ที่ร้ายแรงที่สุดเป็นประวัติการณ์ ส่งผลให้เกิดภาวะฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาลตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

อันที่จริงแล้ววิกฤตน้ำในอาเซียนไม่ใช่เรื่องใหม่ ชาติอนุภุมิภาคลุ่มน้ำโขงเผชิญวิกฤตน้ำเรื้อรังมานาน และความขัดแย้งเรื่องนี้ก็มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่การจัดสรรทรัพยากรน้ำในแม่น้ำโขง เส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงประชาชนหลายร้อยล้านคน จากทิเบต ยูนนาน ลงมาจนถึงลาว เมียนมา กัมพูชา ไทย และไหลลงสู่ทะเลที่เวียดนาม 

เป็นที่ทราบกันดีว่าการสร้างเขื่อนในแม่น้ำโขง ทำให้ประเทศตามแนวแม่น้ำมีปัญหาตึงเครียดกันมานาน นอกจากจีนจะสร้างเขื่อนไปแล้ว 7 แห่ง และกำลังจะสร้างอีก 21 แห่ง ลาวก็ถูกชาติเพื่อนบ้านอาเซียนประท้วงเรื่องการสร้างเขื่อน 2 แห่งในแม่น้ำโขง กัมพูชาเองมีเขื่อนในแม่น้ำโขง 2 แห่ง แต่ก็ประสบปัญหาขาดน้ำเพราะเป็นประเทศปลายน้ำ อุตสาหกรรมประมงน้ำจืดในโตนเลสาบก็ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากความแปรปรวนของน้ำโขงอันสืบเนื่องจากการเปิดปิดน้ำในเขื่อนจีน 

ขณะที่เวียดนามเดือดร้อนหนักที่สุดในฐานะประเทศปลายสุดของแม่น้ำ ปรากฏการณ์เอลนีญโยบวกกับการวิกฤตระดับน้ำทะเลสูงจากน้ำแข็งขั้วโลกละลาย ทำให้ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงเสื่อมโทรม น้ำเค็มดันน้ำจืดขึ้นไปเกือบ 200 กิโลเมตรจากปากน้ำ และระดับน้ำโขงก็ลดต่ำที่สุดในรอบ 90 ปี

ส่วนไทย ประเทศกลางน้ำ ก็ใช้วิธีผันน้ำจากแม่น้ำโขงเข้าไปบรรเทาผลกระทบจากภัยแล้งในแถบอีสาน สร้างความกังวลให้กับเวียดนาม ว่าน้ำจะเหลือตกไปถึงปลายน้ำไม่พอเยียวยาเกษตรกรที่เดือดร้อนจากภัยแล้งหนักหน่วงที่สุดในภูมิภาค

ปัญหาการแย่งน้ำกันใช้น้ำทั้งหมดนี้ เป็นที่ทราบดีในทุกรัฐบาลของทุกประเทศ และก็ได้มีการสร้างกลไกหลายอย่างมาเพื่อประสานงานกัน ลดความขัดแย้ง แต่ก็ไม่ได้ผล คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง หรือ MRC องค์กรที่ได้รับการสนับสนุนจากตะวันตก แทบไม่มีบทบาทอะไรในการจัดการปัญหาการแย่งน้ำ

กลไกความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง หรือ GMS : Greater Mekong Subregion ที่มีธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งเอเชีย (ADB) เป็นผู้ให้การสนับสนุนหลัก ก็เป็นเพียงการส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจ

ขณะที่กลไกล่าสุดที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นมาอย่างกลไกความร่วมมือแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขงระหว่าง 6 ชาติอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ที่มีจีนเป็นโต้โผใหญ่ ก็ยังไม่เห็นผลชัดเจน ทั้งที่จีนยืนยันว่านี่เป็นกลไกที่มีประสิทธิภาพสูงสุด เพราะครอบคลุมความร่วมมือทุกด้าน ตั้งแต่การเมือง เศรษฐกิจ และสังคม

แนวโน้มภัยแล้งที่มีแต่จะรุนแรงขึ้น ตามภาวะโลกร้อนที่หนักข้อขึ้นทุกปี บวกกับการสร้างเขื่อนที่ยังเดินหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง ทำให้คาดเดาได้ไม่ยากว่าการแย่งชิงน้ำระหว่างประเทศในอาเซียนและจีนจะตึงเครียดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตราบใดที่กลไกสร้างความร่วมมือเท่าที่มีอยู่ยังฟันเฟืองฟืดด้วยผลประโยชน์ที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมกัน สงครามน้ำที่ตอนนี้ยังเป็นเพียงสงครามเย็น มีอาวุธคือน้ำลาย อาจร้อนแรงขึ้นจนกลายเป็นรอยร้าวใหญ่ของอาเซียนไม่แพ้ปัญหาทะเลจีนใต้ 

 

EMBED CODE :

MORE FROM WORLD

มาครง-ลูแปน เข้ารอบสองเลือกตั้งฝรั่งเศส​
มาครง-ลูแปน เข้ารอบสองเลือกตั้งฝรั่งเศส​
ผลการนับคะแนนการเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศสรอบแรก ปรากฎว่า นายเอ็มมานูเอล…
ญี่ปุ่นเตรียมศึกเกาหลี ส่งเรือพิฆาตร่วมซ้อมรบกับอเมริกา
ญี่ปุ่นเตรียมศึกเกาหลี ส่งเรือพิฆาตร่วมซ้อมรบกับอเมริกา
สถานการณ์เกาหลีระอุ ญี่ปุ่นส่งเรือพิฆาตเกรดเอ Samidare / Ashigara ซ้อมรบร่วมกับกองเรือพิฆาตของอเมริกา…
ซีพีทุ่มซื้อเซเว่นอินโดฯ เกือบ 3 หมื่นล้านบาท
ซีพีทุ่มซื้อเซเว่นอินโดฯ เกือบ 3 หมื่นล้านบาท
​ซีพีทุ่มเงิน 75 ล้านดอลลาร์ ซื้อบริษัทเซเว่น อีเลฟเว่นที่อินโดนีเซีย หวังสู้ร้านสะดวกซื้อท้องถิ่น…
เรื่องเด่นประจำสัปดาห์ 16 – 22 เม.ย. 2560 
เรื่องเด่นประจำสัปดาห์ 16 – 22 เม.ย. 2560 
สรุปข่าวสัปดาห์ที่ผ่านมา และมองไปข้างหน้าสัปดาห์นี้ จับตา คดีบอส อยู่วิทยาจะมาพบอัยการหรือไม่…
ชาวฝรั่งเศสเลือกตั้งปธน. ตำรวจคุมเข้มความปลอดภัย
ชาวฝรั่งเศสเลือกตั้งปธน. ตำรวจคุมเข้มความปลอดภัย
​ชาวฝรั่งเศสออกไปเลือกตั้งประธานาธิบดีรอบแรกที่สูสีที่สุดในรอบหลายปี…
อย่าลืมผ้าเช็ดหน้า! ญี่ปุ่นออกคู่มือประชาชนรับมือการโจมตีด้วยขีปนาวุธ
อย่าลืมผ้าเช็ดหน้า! ญี่ปุ่นออกคู่มือประชาชนรับมือการโจมตีด้วยขีปนาวุธ
รัฐบาลญี่ปุ่นเผยแพร่คู่มือประชาชนสำหรับกรณีที่อาจจะถูกโจมตีด้วยขีปนาวุธ…
ฟิลิปปินส์โต้ยอดตายจากปราบยาแค่ 1,400
ฟิลิปปินส์โต้ยอดตายจากปราบยาแค่ 1,400
โฆษกรัฐบาลฟิลิปปินส์โต้สื่อต่างชาติรายงาน "ข่าวปลอม" ว่ามีผู้เสียชีวิตจากสงครามปราบยาเสพติดเกือบ…
เริ่มเลือกตั้งปธน.ฝรั่งเศสครั้งสูสีสุดในรอบหลายปี
เริ่มเลือกตั้งปธน.ฝรั่งเศสครั้งสูสีสุดในรอบหลายปี
ฝรั่งเศสเริ่มการเลือกตั้งประธานาธิบดีที่สูสีที่สุดในรอบหลายปี ท่ามกลางการรักษาความปลอดภัยอย่างแน่นหนาและความหวาดวิตกหลังเกิดเหตุร้ายกลางปารีสเพียง…
TOP
NOW :