NEWS

'สงครามแย่งน้ำ' อนาคตของอาเซียน?

by พรรณิการ์ วานิช 24 มีนาคม 2559 เวลา 17:34 น.

สงครามแย่งน้ำ เป็นสิ่งที่อยู่ห่างไกลจากความเข้าใจของคนไทยส่วนใหญ่ ฟังดูเหมือนเรื่องในหนังฮอลลีวูดสไตล์สวันสิ้นโลก หรือภูมิภาคแห้งแล้งอย่างแอฟริกาและตะวันออกกลาง แต่สิ่งนี้อาจกำลังจะเกิดขึ้นในอาเซียน

สุวรรณภูมิ คือดินแดนที่ได้ชื่อว่าเป็นครัวโลก เป็นแหล่งปลูกข้าว ยางพารา และอ้อยที่สำคัญ แต่ภาพลักษณ์ความอุดมสมบูรณ์ของชาติอาเซียนตอนบน โดยเฉพาะในแถบลุ่มน้ำโขง กลับถูกทำลายลงอย่างสิ้นเชิงในวิกฤตเอลนีญโย ที่ร้ายแรงที่สุดเป็นประวัติการณ์ ส่งผลให้เกิดภาวะฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาลตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

อันที่จริงแล้ววิกฤตน้ำในอาเซียนไม่ใช่เรื่องใหม่ ชาติอนุภุมิภาคลุ่มน้ำโขงเผชิญวิกฤตน้ำเรื้อรังมานาน และความขัดแย้งเรื่องนี้ก็มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่การจัดสรรทรัพยากรน้ำในแม่น้ำโขง เส้นเลือดใหญ่ที่หล่อเลี้ยงประชาชนหลายร้อยล้านคน จากทิเบต ยูนนาน ลงมาจนถึงลาว เมียนมา กัมพูชา ไทย และไหลลงสู่ทะเลที่เวียดนาม 

เป็นที่ทราบกันดีว่าการสร้างเขื่อนในแม่น้ำโขง ทำให้ประเทศตามแนวแม่น้ำมีปัญหาตึงเครียดกันมานาน นอกจากจีนจะสร้างเขื่อนไปแล้ว 7 แห่ง และกำลังจะสร้างอีก 21 แห่ง ลาวก็ถูกชาติเพื่อนบ้านอาเซียนประท้วงเรื่องการสร้างเขื่อน 2 แห่งในแม่น้ำโขง กัมพูชาเองมีเขื่อนในแม่น้ำโขง 2 แห่ง แต่ก็ประสบปัญหาขาดน้ำเพราะเป็นประเทศปลายน้ำ อุตสาหกรรมประมงน้ำจืดในโตนเลสาบก็ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากความแปรปรวนของน้ำโขงอันสืบเนื่องจากการเปิดปิดน้ำในเขื่อนจีน 

ขณะที่เวียดนามเดือดร้อนหนักที่สุดในฐานะประเทศปลายสุดของแม่น้ำ ปรากฏการณ์เอลนีญโยบวกกับการวิกฤตระดับน้ำทะเลสูงจากน้ำแข็งขั้วโลกละลาย ทำให้ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำโขงเสื่อมโทรม น้ำเค็มดันน้ำจืดขึ้นไปเกือบ 200 กิโลเมตรจากปากน้ำ และระดับน้ำโขงก็ลดต่ำที่สุดในรอบ 90 ปี

ส่วนไทย ประเทศกลางน้ำ ก็ใช้วิธีผันน้ำจากแม่น้ำโขงเข้าไปบรรเทาผลกระทบจากภัยแล้งในแถบอีสาน สร้างความกังวลให้กับเวียดนาม ว่าน้ำจะเหลือตกไปถึงปลายน้ำไม่พอเยียวยาเกษตรกรที่เดือดร้อนจากภัยแล้งหนักหน่วงที่สุดในภูมิภาค

ปัญหาการแย่งน้ำกันใช้น้ำทั้งหมดนี้ เป็นที่ทราบดีในทุกรัฐบาลของทุกประเทศ และก็ได้มีการสร้างกลไกหลายอย่างมาเพื่อประสานงานกัน ลดความขัดแย้ง แต่ก็ไม่ได้ผล คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง หรือ MRC องค์กรที่ได้รับการสนับสนุนจากตะวันตก แทบไม่มีบทบาทอะไรในการจัดการปัญหาการแย่งน้ำ

กลไกความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง หรือ GMS : Greater Mekong Subregion ที่มีธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งเอเชีย (ADB) เป็นผู้ให้การสนับสนุนหลัก ก็เป็นเพียงการส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานรองรับการเติบโตทางเศรษฐกิจ

ขณะที่กลไกล่าสุดที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นมาอย่างกลไกความร่วมมือแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขงระหว่าง 6 ชาติอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ที่มีจีนเป็นโต้โผใหญ่ ก็ยังไม่เห็นผลชัดเจน ทั้งที่จีนยืนยันว่านี่เป็นกลไกที่มีประสิทธิภาพสูงสุด เพราะครอบคลุมความร่วมมือทุกด้าน ตั้งแต่การเมือง เศรษฐกิจ และสังคม

แนวโน้มภัยแล้งที่มีแต่จะรุนแรงขึ้น ตามภาวะโลกร้อนที่หนักข้อขึ้นทุกปี บวกกับการสร้างเขื่อนที่ยังเดินหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง ทำให้คาดเดาได้ไม่ยากว่าการแย่งชิงน้ำระหว่างประเทศในอาเซียนและจีนจะตึงเครียดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ตราบใดที่กลไกสร้างความร่วมมือเท่าที่มีอยู่ยังฟันเฟืองฟืดด้วยผลประโยชน์ที่ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมกัน สงครามน้ำที่ตอนนี้ยังเป็นเพียงสงครามเย็น มีอาวุธคือน้ำลาย อาจร้อนแรงขึ้นจนกลายเป็นรอยร้าวใหญ่ของอาเซียนไม่แพ้ปัญหาทะเลจีนใต้ 

 

EMBED CODE :

MORE FROM WORLD

Amazon เล็งเปิดบริการสั่งอาหารออนไลน์ส่งถึงบ้าน
Amazon เล็งเปิดบริการสั่งอาหารออนไลน์ส่งถึงบ้าน
หลังจากที่ Amazon บริษัทร้านค้าปลีกออนไลน์ชื่อดังของโลก ได้สร้างปรากฏการณ์ครั้งใหญ่ในการเข้าซื้อกิจการร้านค้าปลีกแบบออฟไลน์…
มิชลินเผยคอนเซ็ปท์ยางอัจฉริยะรับยุครถไร้คนขับ
มิชลินเผยคอนเซ็ปท์ยางอัจฉริยะรับยุครถไร้คนขับ
บริษัทยานรถยนต์มิชลิน จัดแสดงโชว์ตัวอย่างล้อและยางรถยนต์อัจฉริยะที่ออกแบบขึ้นภายใต้แนวคิดการ…
 อินโดนีเซียอพยพปชช. 35,000 คน หวั่นภูเขาไฟระเบิด
อินโดนีเซียอพยพปชช. 35,000 คน หวั่นภูเขาไฟระเบิด
อินโดนีเซียประกาศอพยพประชาชนเพิ่มเป็น 35,000 คนบนเกาะบาหลี พร้อมประกาศเตือนว่าภูเขาไฟกูนุงอากุงอาจระเบิดได้ทุกเมื่อ…
เปิดแล้ว!ช็อปถาวรของ 'เซเลอร์มูน' ที่แรกในญี่ปุ่นในฮาราจูกุ
เปิดแล้ว!ช็อปถาวรของ 'เซเลอร์มูน' ที่แรกในญี่ปุ่นในฮาราจูกุ
ตัวแทนแห่งดวงจันทร์จะลงทัณฑ์แกเอง! สาวกนักรบแห่งดวงจันทร์เตรียมกระเป๋าเงินให้พร้อม…
​โคลิน เฟิร์ธ ได้สัญชาติอิตาลีแต่ยืนยันว่ายังเป็นคนอังกฤษเต็มร้อย
​โคลิน เฟิร์ธ ได้สัญชาติอิตาลีแต่ยืนยันว่ายังเป็นคนอังกฤษเต็มร้อย
โคลิน เฟิร์ธ นักแสดงอังกฤษวัย 57 ปีจากภาพยนตร์เรื่อง Kingsman: The Golden Circle ที่กำลังฉายอยู่ในโรงภาพยนตร์…
 แจกันจีนถูกประมูลในราคาสูงเกินจริง 10,000 เท่า
แจกันจีนถูกประมูลในราคาสูงเกินจริง 10,000 เท่า
แจกันจีนสมัยศตวรรษที่ 20 ซึ่งถูกนำออกประมูลที่เมืองเจนีวา ถูกนักประมูลชาวเอเชียประมูลไปด้วยราคากว่า…
สหรัฐฯ สั่งห้ามชาวเกาหลีเหนือ-เวเนซุเอลาเดินทางเข้าประเทศ
สหรัฐฯ สั่งห้ามชาวเกาหลีเหนือ-เวเนซุเอลาเดินทางเข้าประเทศ
สหรัฐฯ ขยายคำสั่งห้ามพลเมืองจากประเทศที่อยู่ในบัญชีรายชื่อเดินทางเข้าสหรัฐฯ…
บังกลาเทศแบนห้ามขายมือถือ-ซิมการ์ดให้โรฮิงญา
บังกลาเทศแบนห้ามขายมือถือ-ซิมการ์ดให้โรฮิงญา
ทางการบังกลาเทศออกคำสั่งห้ามขายโทรศัพท์มือถือและซิมการ์ดแก่ผู้ลี้ภัยชาวโรฮิงญา…
TOP
NOW :